سورة الرعد -  مكیة
متن و ترجمه آیات در النوبة الاولى
« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ » بنام خداوند فراخ بخشایش مهربان‏

عذاب الهی از مجرمان قطعی است

« المر تِلْكَ آیاتُ الْكِتابِ » این حروف قرآن آیات و سخنان آن نامه است كه خداى تعالى فرستاد، « وَ الَّذِی أُنْزِلَ إِلَیْكَ مِنْ رَبِّكَ » و آنچه فرو فرستاده آمد بتو از خداوند تو، «الْحَقُّ» راستست و درست، « وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا یُؤْمِنُونَ » (1) لكن بیشتر مردمان بنمى‏گروند.

«اللَّهُ الَّذِی رَفَعَ السَّماواتِ» اللَّه تعالى اوست كه برداشت هفت آسمان، «بِغَیْرِ عَمَدٍ» بى ستون، «تَرَوْنَها» مى بینید، «ثُمَّ اسْتَوى‏ عَلَى الْعَرْشِ» آن گه پس مستوى شد بر عرش، «وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ» و نرم كرد و روان و فرمان بردار آفتاب و ماه را، «كُلٌّ یَجْرِی لِأَجَلٍ مُسَمًّى» تا هر دو مى‏روند هنگامى نام زد كرده را، «یُدَبِّرُ الْأَمْرَ» كار مى‏گرداند و مى‏راند و پیش مى‏برد، «یُفَصِّلُ الْآیاتِ» نشانها پیدا مى‏كند «لَعَلَّكُمْ بِلِقاءِ رَبِّكُمْ تُوقِنُونَ » (2) تا مگر شما برستاخیز و دیدار خداوند خویش گرویدنى راست بگروید.

«وَ هُوَ الَّذِی مَدَّ الْأَرْضَ» او آنست كه زمین را پهن باز كشید، «وَ جَعَلَ فِیها رَواسِیَ» و كوه‏هاى بلند در آن لنگر كرد، «وَ أَنْهاراً» و جویها ساخت روان، «وَ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ جَعَلَ فِیها» و از هر میوه‏ اى كرد در آن، «زَوْجَیْنِ اثْنَیْنِ» جفت جفت،، «یُغْشِی اللَّیْلَ النَّهارَ» شب تاریك در سر روز روشن مى‏كشد، «إِنَّ فِی ذلِكَ لَآیاتٍ» در آن نشانهاى پیداست، «لِقَوْمٍ یَتَفَكَّرُونَ » (3) گروهى را كه اندیشه كنند.

«وَ فِی الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجاوِراتٌ» و در زمین پاره‏ هایى است از یكدیگر نزدیك، «وَ جَنَّاتٌ مِنْ أَعْنابٍ» و رزانى از انگورها، «وَ زَرْعٌ وَ نَخِیلٌ» و كشت زار و خرما بنان، «صِنْوانٌ» درختان دو ساق و سه ساق و چهار ساق، «وَ غَیْرُ صِنْوانٍ» و یك ساق، «یُسْقى‏ بِماءٍ واحِدٍ» از یك آب همه را آب میدهند، «وَ نُفَضِّلُ بَعْضَها عَلى‏ بَعْضٍ فِی الْأُكُلِ» و ما لختى را از آن بر دیگر فضل مى‏دهیم در شیرینى و نیكویى و بزرگى و هموارى و در رنگ و بوى و طعم و جنس، «إِنَّ فِی ذلِكَ لَآیاتٍ» در آن نشانهایى روشن است، «لِقَوْمٍ یَعْقِلُونَ » (4) ایشان را كه دریابند.

«وَ إِنْ تَعْجَبْ فَعَجَبٌ قَوْلُهُمْ» و اگر شگفت دارى شگفتست سخن ایشان، «أَ إِذا كُنَّا تُراباً» باش ما آن گه كه خاك گردیم، «أَ إِنَّا لَفِی خَلْقٍ جَدِیدٍ» باش ما در آفرینش نو خواهیم بود، «أُولئِكَ الَّذِینَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ» ایشان آنند كه خداوند خویش را كافر شدند، «وَ أُولئِكَ الْأَغْلالُ فِی أَعْناقِهِمْ» و ایشان آنند كه فلهاست در گردنهاى ایشان، «وَ أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ» و ایشانند كه آتشیانند، «هُمْ فِیها خالِدُونَ » (5) ایشان در آن جاودان.

«وَ یَسْتَعْجِلُونَكَ بِالسَّیِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ» برستاخیز مى ‏شتابند ناگرویده و ایمان نیاورده، «وَ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ» و گذشت پیش از ایشان، «الْمَثُلاتُ» عقوبت هاى گوناگون «وَ إِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغْفِرَةٍ لِلنَّاسِ» و خداوند تو با آمرزگارى خداوندیست مردمان را، «عَلى‏ ظُلْمِهِمْ» با آن ستم كه ایشان بر خود مى‏كنند، «وَ إِنَّ رَبَّكَ لَشَدِیدُ الْعِقابِ » (6) و خداوند تو سخت عقوبتست.

«وَ یَقُولُ الَّذِینَ كَفَرُوا» و مى‏گویند ایشان كه كافر شدند، «لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَیْهِ آیَةٌ مِنْ رَبِّهِ» كه چرا فرو فرستاده نمى ‏آید بر محمد (ص) آیتى از خداوند او، «إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ» تو بیم نماى آگاه كننده‏ اى، «وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ » (7) و هر قومى را داعى ایست باز خواننده‏ اى.


نکاتی تفسیری از النوبة الثانیة
بدانك این سوره چهل و سه آیت است و هشتصد و پنجاه و پنج كلمه و سه هزار و پانصد و شش حرفست،
جمله بمكّه فرو آمد بقول جماعتى مفسران
و بقول ابن عباس و مجاهد جمله بمدینه فرو آمد
و قول درست آنست كه بمكه فرو آمد مگر دو آیت:
«هُوَ الَّذِی یُرِیكُمُ الْبَرْقَ خَوْفاً وَ طَمَعاً» و این را قصّه ایست كه بآن رسیم شرح دهیم، دیگر آیت
«وَ یَقُولُ الَّذِینَ كَفَرُوا لَسْتَ مُرْسَلًا».

و در این سوره دو آیت منسوخ است:
یكى مجمع على نسخها و دیگر مختلف فى نسخها.
امّا آنك باجماع منسوخ است: «وَ إِنْ ما نُرِیَنَّكَ بَعْضَ الَّذِی نَعِدُهُمْ أَوْ نَتَوَفَّیَنَّكَ فَإِنَّما عَلَیْكَ الْبَلاغُ» بآیت سیف منسوخ است،
آیت دیگر: «وَ إِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغْفِرَةٍ لِلنَّاسِ عَلى‏ ظُلْمِهِمْ» بقول بعضى محكم است و بقول بعضى منسوخ و ناسخها قوله: «إِنَّ اللَّهَ لا یَغْفِرُ أَنْ یُشْرَكَ بِهِ»

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ المر»
تِلْكَ آیاتُ الْكِتابِ» اینجا سخن تمام شد و معناه تلك الاخبار الّتى قصصتها علیك من خبر یوسف و غیره هى آیات الكتاب الذى انزلته على الانبیاء قبلك
مى‏گوید اى محمّد آن قصّه ‏هاى پیغامبران كه بر تو خواندیم و آئین رفتگان و سرگذشت ایشان كه ترا در قرآن بیان كردیم هم چنان در تورات موسى و انجیل عیسى و زبور داود بیان كردیم و با ایشان بگفتیم یعنى كه این كتابهاى خداوند، آیات و سخنان وى همه موافق یكدیگراند و مصدّق یكدیگر،

و گفته ‏اند كه كتاب اینجا لوح محفوظ است یعنى كه آن همه آیات و سخنان ما است در لوح محفوظ نبشته و مثبت كرده، آن گه گفت: «وَ الَّذِی أُنْزِلَ إِلَیْكَ» ...

«اللَّهُ الَّذِی رَفَعَ السَّماواتِ»...
این آیت جواب سؤال مشركانست كه از رسول خدا (ص) پرسیدند كه آن خداوند كه معبود تو است فعل و صنع وى چیست؟ و در قرآن مثل این آیت بجواب ایشان صد و هشتاد آیت است...
مى‏گوید آفتاب و ماه را روان و فرمانبردار كردیم تا همى روند در مجارى خویش و همى برند درجات و منازل نام زد كرده خویش كه بآن در نگذرند تا شما بر رفت ایشان سال و ماه و روزگار همى دانید و حساب معاملات همى كنید، اینست معنى «كُلٌّ یَجْرِی لِأَجَلٍ مُسَمًّى» بیك قول، ...

«وَ هُوَ الَّذِی مَدَّ الْأَرْضَ»
این آیت دلیلست كه شكل زمین بسیط است نه بر مثال كره، ربّ العزّه از زیر كعبه پهن باز كشید بر یك طبقه، آن گه شكافته كرد آن را و هفت طبقه ساخت فذلك قوله: «كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما» پس ربّ العالمین فریشته‏ اى فرستاد از زیر عرش تا بزیر این طبقه‏هاى زمین در شد و آن را بر دوش خود گرفت، یك دست آن فریشته سوى مشرق دیگر دست سوى مغرب و هر دو طرف زمین بدو دست خود استوار بگرفته، فریشته در نگرست قدم خود دید بر هوا معلّق ایستاده و بهیچ قرارگاه نرسیده تا ربّ العزّه از فردوس گاوى فرستاد كه وى را چهل هزار سیر و است و چهل هزار قائمه و برزه آن گاو قرارگاه قدم فریشته ساخت، و مى‏گویند سروهاى گاو از اقطار زمین در گذشته است و هر دو بینى گاو روى ببحر دارد، و هو یتنفّس كلّ یوم نفسا فاذا تنفّس مدّ البحر و اذا مدّ نفسه جزر، و آن گاو قدم بر هیچ قرارگاه نداشت چنانك فریشته نداشت تا ربّ العزّه زیر وى صخره‏اى آفرید سبز برنگ یاقوت چندانك هفت آسمان و هفت زمین تا قدم گاو بر آن صخره قرار گرفت، و هى الصّخرة التی قال لقمان لابنه «یا بُنَیَّ إِنَّها إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ فِی صَخْرَةٍ»، و آن گه صخره بر هوا بود آن را مستقرّى نه تا ربّ العزّه ماهى بیافرید از آن صخره بزرگتر و عظیم‏تر فوضع الصّخرة على ظهره و سائر جسده خال، و گفته ‏اند كه ماهى بر دریاست و دریا بر باد و باد بر قدرت حق.

( بسیاری از صاحب نظران چنین تفسیری را از این آیت قبول ندارند اما در کتب قدما باشکال مختلف وارد شده است که بعضی از آنها شاید جنبه تاویلی و استعاره ای داشته باشند که خیلی ها بخصوص از عامه متوجه نشده اند. همچنانست توضیحاتی که غالبا از علمای عامه همانند گزارشی را که وهب منیه درباره درجات هفتگانه زمین داده است و در زیر آمده است که نمیتوان بدان بلحاظ علمی اعتنایی کرد. توضیح از: م. زارع )

وهب منبه گفت: ربّ العالمین باد را بیافرید و آن را در زمین دوّم محبوس كرد اكنون بادهاى مختلف از آنجا بیرون مى‏آید و چنانك اللَّه خواهد در عالم مى گرداند كما قال عزّ و جل: «وَ تَصْرِیفِ الرِّیاحِ»،
و در زمین سوم خلقى آفریده كه رویهاى ایشان چون روى آدمیانست امّا دهنهاشان چون دهنهاى سگان، دستهاشان چون دست آدمى و پایهاشان چون پاى گاو و گوش چون گوش گاو و موى چون پشم میش، بر تن ایشان هیچ جامه نه و كار ایشان جز عبادت اللَّه تعالى نه: لا یعصون اللَّه طرفة عین لیلنا نهارهم و نهارنا لیلهم،
و زمین چهارم معدن سنگ كبریت است اعدّها اللَّه تعالى لاهل النّار تسخّن بها جهنم، قال النّبی (ص): «و الذى نفسى بیده ان فیها لاودیة من كبریت لو ارسل فیها الجبال الرواسى لماعت».
و در زمین پنجم كژدمان و ماران عظیم آفریده چنانك كوه كوه هر یكى را هژده هزار نیش است بر مثال خرما بنان زیر هر نیش هژده هزار قله زهر ناب كه اگر یك نیش از آن بر كوه‏ هاى زمین زند آن را پست گرداند، ربّ العزّه آن را آفریده تا فردا برستاخیز كافران را بدان عذاب كند.
و زمین ششم سجّین است جاى ارواح كافران و دواوین اعمال ایشان چنانك ربّ العزّه گفت: «كَلَّا إِنَّ كِتابَ الفُجَّارِ لَفِی سِجِّینٍ».
و زمین هفتم مسكن ابلیس است و جاى لشكر وى، فى احد جانبیه سموم و فى الآخر زمهریر و احتوشته جنوده من المردة و عتاة الجنّ و منها یبثّ سرایاه و جنوده فاعظمهم عنده منزلة اعظمهم فتنة.
...
«وَ فِی الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجاوِراتٌ» ...
بعضها مى‏گوید در زمین بقعتهاست متصل یكدیگر، یكى خوش كه نبات مى‏دهد و درخت مى‏رویاند، یكى شورستان كه نبات ندهد و درخت نرویاند و انگه آن زمین كه رویاند در یكى انگور و در دیگر نه، در یكى نخل در دیگر نه، در یكى زیتون در دیگر نه، در یكى ترنج و نارنج در دیگر نه، در یكى نارجیل در دیگر نه، در یكى نیل در دیگر نه، در یكى كتان در دیگر نه، «وَ جَنَّاتٌ مِنْ أَعْنابٍ»...
و در زمین بستان هاست از میوه انگور رنگارنگ لونالون، قریب دویست گونه انگور عدد كرده‏ اند، «وَ زَرْعٌ وَ نَخِیلٌ صِنْوانٌ وَ غَیْرُ صِنْوانٍ» ...

«وَ یَسْتَعْجِلُونَكَ»
در شأن مشركان مكّه است كه از رسول خدا عذاب خواستند، بر سبیل استهزاء گفتند: «فَأَسْقِطْ عَلَیْنا كِسَفاً مِنَ السَّماءِ»،
جاى دیگر گفت: «إِنْ كانَ هذا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَیْنا حِجارَةً مِنَ السَّماءِ»، «قَبْلَ الْحَسَنَةِ» گفته ‏اند این قبل بمعنى وقت است یعنى یستعجلونك بالعذاب وقت احسان اللَّه الیهم بتأخیره عنهم الى یوم القیامة میگوید عذابى كه بعاجل ایشان را نفرستادم و تا روز قیامت در تأخیر نهادم، ایشان بتعجیل میخواهند. ...


مطالب مرتبط :
... مباحث قرآنی رمضان (01)
... مباحث قرآنی رمضان (05)
... مباحث قرآنی رمضان (11)
... دلیل تقدم سوره مبارکه حمد
... نظری به سوره مبارکه ناس
... خیر در نیوشیدن است
... سوره مبارکه بینه




سوره فاتحه و بقره
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (001)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (005)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (010)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (015)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (020)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (025)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (030)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (035)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (040)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (045)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (050)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (055)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (060)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (065)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (070)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (075)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (080)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (085)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (090)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (095)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (100)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (105)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (110)
           **********
سوره آل عمران
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (111)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (115)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (120)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (125)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (130)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (135)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (140)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (145)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (150)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (152)

           **********
سوره نساء
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (153)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (155)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (160)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (165)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (170)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (175)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (180)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (185)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (190)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (195)

           **********
سوره مائده
تفسیر سوره مائده 01 (196)
تفسیر سوره مائده 05 (200)
تفسیر سوره مائده 10 (205)
تفسیر سوره مائده 15 (210)
تفسیر سوره مائده 20 (215)
تفسیر سوره مائده 25 (220)
تفسیر سوره مائده 29 (224)


           **********
سوره انعام
تفسیر سوره انعام 01 (225)

تفسیر سوره انعام 05 (229)
تفسیر سوره انعام 10 (234)
تفسیر سوره انعام 15 (239)
تفسیر سوره انعام 21 (245)
تفسیر سوره انعام 26 (250)
تفسیر سوره انعام 31 (255)
تفسیر سوره انعام 36 (260)
تفسیر سوره انعام 37 (261)

           **********
سوره اعراف

تفسیر سوره اعراف 01 (262)
تفسیر سوره اعراف 05 (266)
تفسیر سوره اعراف 10 (271)
تفسیر سوره اعراف 15 (276)
تفسیر سوره اعراف 20 (281)
تفسیر سوره اعراف 25 (286)
تفسیر سوره اعراف 30 (291)
تفسیر سوره اعراف 35 (296)
تفسیر سوره اعراف 40 (301)


           **********
سوره انفال

تفسیر سوره انفال 01 (302)
تفسیر سوره انفال 05 (306)
تفسیر سوره انفال 07 (308)


           **********
سوره توبه

تفسیر سوره توبه 01 (309)
تفسیر سوره توبه 05 (313)
تفسیر سوره توبه 10 (318)
تفسیر سوره توبه 13 (321)


           **********
سوره یونس

تفسیر سوره یونس 01 (322)
تفسیر سوره یونس 05 (326)
تفسیر سوره یونس 09 (330)


           **********

سوره هود
تفسیر سوره هود 01 (331)



           **********
سوره یوسف


           **********
سوره رعد
تفسیر سوره رعد 01 (358)



           **********
سوره علق
تفسیر سوره علق

           **********
سوره قدر
تفسیر سوره قدر




مطالب اخیر وبلاگ :



توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.