یقول اللَّه تعالى: «مَنْ یَعْمَلْ سُوءاً یُجْزَ بِهِ»
از رحمت خدا نومید مباشید
و مفسّران را اختلاف اقوال است در سرقت یوسف كه چه بود:
قومى گفتند طعام از مائده یعقوب پنهان بر مى‏ گرفت و بدرویشان مى‏داد.
و گفته ‏اند كه روزى درویشى از وى مرغى آرزو كرد، یوسف بخانه شد و مادرش زنده بود از وى مرغ طلب كرد، نداد و یوسف را دل بآرزوى درویش متعلّق بود، مرغ بدزدید و بدرویش برد، برادران آن حال دانسته بودند پس از چندین سال بعیب باز گفتند.
سعید بن جبیر گفت: بتى از پدر مادر بدزدید و بشكست و بر راه بیفكند.
«فَأَسَرَّها یُوسُفُ فِی نَفْسِهِ» ... «أَنْتُمْ شَرٌّ مَكاناً» ...
مى‏گوید یوسف از آن سخن ایشان خشم گرفت و جواب آن سخن داشت در دل اما بر ایشان پیدا نكرد نه آن خشم و نه آن جواب كه داشت، ...

« قالُوا یا أَیُّهَا الْعَزِیزُ إِنَّ لَهُ أَباً شَیْخاً كَبِیراً»
گفتند اى عزیز او را پدرى است پیر بزرگ قدر، محنت روزگار در وى اثر كرده و سوگوار در بیت الاحزان نشسته، بر فراق پسرى كه از وى غائب گشته و بنیامین را دوست دارد و غمگسار وى باشد كه هم مادر آن پسر غائب است، بر عجز و پیرى وى ببخشاى و دردش بر درد میفزاى،
« فَخُذْ أَحَدَنا مَكانَهُ» یكى را از ما برادران بجاى وى برده گیر، «إِنَّا نَراكَ مِنَ الْمُحْسِنِینَ»

«قالَ مَعاذَ اللَّهِ» ...
آورده ‏اند كه پسران یعقوب را قوّت بآن حد بود كه اگر یكى از ایشان بانگ زدى چهار فرسنگ بانگ وى بشنیدندى و هر كه شنیدى اندر دل وى خلل پدید آمدى و اعضاهایش سست گشتى و هر زن بارور كه شنیدى بار بنهادى و چون خشم گرفتندى كس طاقت ایشان نیاوردى مگر كه بوقت خشم هم از نژاد ایشان كسى دست بوى فرو آوردى كه آن گه آن خشم از وى باز شدى،
روبیل برادر مهین در آن حال كه این مناظره مى‏رفت در باز گرفت، بنیامین خشم گرفت چنانك مویهاى اندام وى از جاى برخاست و سر از جامه بیرون كرد و گفت ایّها الملك و اللَّه لتتركنا او لاصیحنّ صیحة لا تبقى بمصر امرأة حامل الا القت ما فى بطنها،
یوسف چون او را دید كه در خشم شد پسر خود را گفت: افرائیم خیز و دست بوى فرود آر تا خشم وى باز نشیند و ساكن گردد، افرائیم دست بوى فرو آورد و آن غضب وى ساكن گشت،
روبیل گفت: من هذا انّ فى هذا البلد لینذرا من بذر یعقوب، درین شهر كه باشد كه نهاد وى از تخم یعقوب است،
یوسف گفت یعقوب كیست؟
روبیل دیگر باره خشم گرفت، گفت: اسرائیل اللَّه بن ذبیح اللَّه بن خلیل اللَّه،
یوسف گفت راست مى‏گویى.

« فَلَمَّا اسْتَیْأَسُوا مِنْهُ» یئسوا من اجابة یوسف الى ما سألوه، یئس و استیأس‏ بمعنى واحد مثل سخر و استسخر و عجب و استعجب و ایس مقلوب یئس و بمعناه.
...
« وَ مِنْ قَبْلُ ما فَرَّطْتُمْ فِی یُوسُفَ » ... «أَوْ یَحْكُمَ اللَّهُ لِی»
گفته ‏اند این مرگ است كه خواست در تنگى دل هم چنان كه در كلمه ابراهیم گفتند: «رَبِّ هَبْ لِی حُكْماً». و قیل معناه او یحكم اللَّه لى بالسّیف فاحارب من حبس اخى بنیامین، «وَ هُوَ خَیْرُ الْحاكِمِینَ» اعدلهم لعباده.


النوبة الثالثة
«وَ لَمَّا دَخَلُوا عَلى‏ یُوسُفَ آوى‏ إِلَیْهِ أَخاهُ»
زیر تقدیر الیه تعبیه ‏هاست و در قصّه دوستى در باب دوستان قضیّه‏ هاست، یعقوب و بنیامین هر دو مشتاق دیدار یوسف بودند و خسته تیر فراق او، آن گه یعقوب در بیت الاحزان با درد فراق سالها بمانده و بنیامین بمشاهده یوسف رسیده و شادى بشارت انّى انا اخوك یافته،
فمنهم مرفوق به و منهم صاحب بلاء، نه از آن كه بنیامین را بر یعقوب شرف است لكن با ضعیفان رفق بیشتر كنند كه حوصله ایشان بار بلا كم بر تابد و بلا كه روى نماید بقدر ایمان روى نماید، هر كرا ایمان قوى ‏تر، بلاء وى بیشتر

موسى كلیم را گفت: « وَ فَتَنَّاكَ فُتُوناً» ... قال النّبی (ص): «ان اللَّه عز و جل ادخر البلاء لاولیائه كما ادخر الشهادة لاحبائه».

بنیامین از پیش پدر بیامد پدر را درد بر درد بیفزود امّا یوسف بدیدار وى بیاسود، آرى چنین است تقدیر الهى و حكم ربّانى، آفتاب رخشان هر چند فرو مى شود از قومى تا بر ایشان ظلمت آرد، بقومى باز برآید و نور بارد: مصائب قوم عند قوم فوائد.

بنیامین را اگر شب فراق پدر پیش آمد آخر صبح وصال یوسفش بر آمد و ماه روى دولت ناگاه از در درآمد.

یكى را پرسیدند كه در جهان چه خوشتر؟
گفت: ایاب من غیر ارتیاب و قفلة على غفلة و وصول من غیر رسول،
دوستى كه ناگاه از در درآید و غایب شده ‏اى كه باز آید.


بنیامین را بار نسبت دزدى بر نهادند!
گفت باكى نیست هزار چندان بردارم، در مشاهده جمال یوسف اكنون كه بقرب یوسف روح خود یافتم آن شربت زهر آلوده نوشاگین انگاشتم و اگر روزى بحسرت اشك باریدم امروز آن حسرت همه دولت انگاریدم:

گر روز وصال باز بینم روزى
با او گله ‏هاى روز هجران نكنم‏


«كَذلِكَ كِدْنا لِیُوسُفَ»
از روى اشارت میگوید: یوسف را بانواع بلا بگردانیدیم و بر مقام حیرت بر بساط حسرت بسى بداشتیم تا او را بمحل كرامت و رفعت رسانیدیم و شراب زلفت و الفت چشانیدیم،
آن محنت در مقابل این نعمت نه گرانست، و آن حسرت بجنب این زلفت نه تاوانست، سنّت خداوند جهان اینست كه مایه شادى همه رنج است و زیر یك ناكامى هزار گنج است، و اگر حكمت ازین روشن تر خواهى و بیان ازین شافى ‏تر، ما در ازل حكم كرده ‏ایم و قضا رانده كه یوسف پادشاه مصر خواهد بود، نخست او را ذلّ بندگى نمودیم تا از حسرت دل اسیران و بردگان خبر دارد، پس او را ببلاء زندان مبتلا كردیم تا از سوز و اندوه زندانیان آگاه بود، بوحشت غربت افكندیم تا از درماندگى غریبان غافل نبود:

مادرى كن مر یتیمان را بپرورشان بلطف
خواجگى كن سائلان را طمعشان گردان وفا
با تو در فقر و غریبى ما چه كردیم از كرم
تو همان كن اى كریم از خلق خود بر خلق ما


«نَرْفَعُ دَرَجاتٍ مَنْ نَشاءُ»
ما آن را كه خواهیم پایگاه بلند دهیم و درجات وى برداریم،
اوّل توفیق طاعت پس تحقیق مثوبت،
اوّل اخلاص اعمال پس تصفیه احوال،
اوّل دوام خدمت بر مقام شریعت پس یافت مشاهدت در عین حقیقت،
آن استقامت اشارت بشریعت است و آن مكاشفت نشان طریقت است و آن مشاهده عین حقیقتست،
شریعت بندگى است، طریقت بى خودى است، حقیقت از میان هر دو آزادیست:

آزاد شو از هر چه بكون اندر
تا باشى یار غار آن دلبر


قوله « یا أَیُّهَا الْعَزِیزُ إِنَّ لَهُ أَباً شَیْخاً كَبِیراً» الآیة...
چون یوسف، بنیامین را بعلّت دزدى باز گرفت هر چند برادران كوشیدند و وسائل برانگیختند و حرمت پیرى پدر شفیع آوردند تا یكى را از ایشان بجاى وى بدارد و بدل پذیرد، نپذیرفت و سود نداشت،

اشارت است كه فرداى قیامت هر كس بفعل خود مطالب است و بگناه خود معاقب:
«لا یَجْزِی والِدٌ عَنْ وَلَدِهِ وَ لا مَوْلُودٌ هُوَ جازٍ عَنْ والِدِهِ شَیْئاً وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى‏»
كذلك قال یوسف: «مَعاذَ اللَّهِ أَنْ نَأْخُذَ إِلَّا مَنْ وَجَدْنا مَتاعَنا عِنْدَهُ إِنَّا إِذاً لَظالِمُونَ».


مطالب مرتبط :
... مباحث قرآنی رمضان (01)
... مباحث قرآنی رمضان (05)
... مباحث قرآنی رمضان (11)
... دلیل تقدم سوره مبارکه حمد
... نظری به سوره مبارکه ناس
... خیر در نیوشیدن است
... سوره مبارکه بینه




سوره فاتحه و بقره
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (001)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (005)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (010)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (015)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (020)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (025)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (030)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (035)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (040)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (045)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (050)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (055)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (060)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (065)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (070)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (075)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (080)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (085)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (090)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (095)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (100)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (105)
كشف الأسرار و عُدة الأبرار (110)
           **********
سوره آل عمران
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (111)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (115)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (120)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (125)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (130)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (135)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (140)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (145)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (150)
تفسیر آل عمران.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (152)

           **********
سوره نساء
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (153)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (155)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (160)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (165)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (170)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (175)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (180)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (185)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (190)
تفسیر سوره نساء.كشف الأسرار و عُدة الأبرار (195)

           **********
سوره مائده
تفسیر سوره مائده 01 (196)
تفسیر سوره مائده 05 (200)
تفسیر سوره مائده 10 (205)
تفسیر سوره مائده 15 (210)
تفسیر سوره مائده 20 (215)
تفسیر سوره مائده 25 (220)
تفسیر سوره مائده 29 (224)


           **********
سوره انعام
تفسیر سوره انعام 01 (225)

تفسیر سوره انعام 05 (229)
تفسیر سوره انعام 10 (234)
تفسیر سوره انعام 15 (239)
تفسیر سوره انعام 21 (245)
تفسیر سوره انعام 26 (250)
تفسیر سوره انعام 31 (255)
تفسیر سوره انعام 36 (260)
تفسیر سوره انعام 37 (261)

           **********
سوره اعراف

تفسیر سوره اعراف 01 (262)
تفسیر سوره اعراف 05 (266)
تفسیر سوره اعراف 10 (271)
تفسیر سوره اعراف 15 (276)
تفسیر سوره اعراف 20 (281)
تفسیر سوره اعراف 25 (286)
تفسیر سوره اعراف 30 (291)
تفسیر سوره اعراف 35 (296)
تفسیر سوره اعراف 40 (301)


           **********
سوره انفال

تفسیر سوره انفال 01 (302)
تفسیر سوره انفال 05 (306)
تفسیر سوره انفال 07 (308)


           **********
سوره توبه

تفسیر سوره توبه 01 (309)
تفسیر سوره توبه 05 (313)
تفسیر سوره توبه 10 (318)
تفسیر سوره توبه 13 (321)


           **********
سوره یونس

تفسیر سوره یونس 01 (322)
تفسیر سوره یونس 05 (326)
تفسیر سوره یونس 09 (330)


           **********

سوره هود
تفسیر سوره هود 01 (331)



           **********
سوره یوسف
تفسیر سوره یوسف 13 (352)



           **********
سوره علق
تفسیر سوره علق

           **********
سوره قدر
تفسیر سوره قدر




مطالب اخیر وبلاگ :
تفسیر سوره یوسف 12 (351)
جلوی هجمه های بانکها را بگیرید
تفسیر سوره یوسف 11 (350)
تفسیر سوره یوسف 10 (349)
پس نپندارم که اینها مردمانند، ای رسول
حسین (ع) نیز خود چو باران است!
فیض سبقت ,ماجرای حسنین (ع)
خاک خوشبوی کربلا ؛ مسلخ عشاق بی بدیل
امام حسین(ع) و نعمت حاجت‌خواهی
گلچینی از سخنان گهربار حضرت امام حسین علیه السّلام
ظالم , علوی نیست !
شریف ترین از نظر امام حسین (ع)
منظومه ای از استاد گرمارودی درباره امام حسین(ع)
ریشه وهابیت
امام حسین علیه السلام و مناظره در دین
تفسیر سوره یوسف 09 (348)
تفسیر سوره یوسف 08 (347)
تفسیر سوره یوسف 07 (346)
گناه از عالم زشت تر است
تفسیر سوره یوسف 06 (345)
تفسیر سوره یوسف 05 (344)
تفسیر سوره یوسف 04 (343)
تفسیر سوره یوسف 03 (342)
تفسیر سوره یوسف 02 (341)
تفسیر سوره یوسف 01 (340)
حرامخواران (دیرکردهای بانکی مصداق حرامخواری است)
نردبان ملکوت
تفسیر سوره هود 09 (339)
تفسیر سوره هود 08 (338)
تفسیر سوره هود 07 (337)
تفسیر سوره هود 06 (336)
تفسیر سوره هود 05 (335)
تا غدیر با مولا علی (ع)
حشر محبان علی با علـی , حشر غلامان عمر با عمر
مولا علی (ع) منتخب محمد (ص)





توجه: استفاده از تصویر برای سایتها و وبلاگها بدون انجام تغییر آزاد است؛ کپی برداری از متن با ذکر نام و درج لینک بلامانع میباشد. برای تبادل لینک بعد از برقرای لینک تارنمای ما؛اطلاع دهند تا بررسی شود.